نامگذاری دیسک ها در سولاریس

در مطلب “نامگذاری دیوایس ها در سولاریس” با مفاهیم و قواعد نامگذاری دیوایس ها آشنا شدید. همچنین در مطلب “سیستم فایل در سولاریس” به طور خلاصه با انواع سیستم فایل های قابل پشتیبانی گفته شد. دیسک ها که گونه Block Device ها هستند و قواعد نامگذاری متفاوتی را دارند. در سولاریس نام هر دیسک متشکل از هشت کاراکتر به صورت #c#t#d#s است.

#c : شماره کنترلری است که دیسک به آن متصل است. #c تعیین کننده Host Bus Adapter است که ارتباط میان دیسک و سیستم را کنترل می کند. نخستین کنترلر با شماره c0 و دومین کنترلر با شماره c1 و الی آخر. HBA یک برد یا دیوایسی است که عملیات I/O و اتصال فیزیکی میان سرور (ماشین سولاریس) و Storage Device را فراهم می کند.

#t : مشخص کننده شماره هدف یا target است که به صورت t0, t1 و الی آخر شماره گذاری می شود. هدف یا target مولفه ای بر روی Storage Device  است که با Initiator بر روی سرور ارتباط دارد. (در واقع Initiator با Target ارتباط برقرار می کند). در اصل #t یک آدرس سخت افزاری منحصر به فردی است که به هر دیسک اختصاص داده می شود.

iSCSI

 #d : مشخص کننده شماره دیسک یا DiskNumber که به Logical Unit Number – LUN نیز شناخته می شود. این شماره مشخص کننده تعداد دیسک های محل هدف یا Target Location است.

#s : شماره اسلایس مربوط به دیسک.

به طور مثال c1t0d0s0 مربوط به اسلایس نخست (شماره صفر) از دیسک شماره  صفر متصل به کنترلر یک و هدف شماره یک است. در سولاریس دیسک ها به نواحی به نام Disk Slice یا Disk Partition تقسیم می شوند. یک اسلایس یک رنج (range) از بلاک های پیوسته از دیسک و یک زیر مجموعه فیزیکی از دیسک است. اسلایس 2 کل دیسک را نشان می دهد. سیستم فایل های UFS یا Unix file system یا سیستم فایل swap بر روی این اسلاید ها ایجاد می شوند. حد اسلایس دیسک در زمان پارتیشن بندی دیسک ها توسط دستور format تعیین می شود.

دیسک ها از بشقاب های مدوری ( ) همانند شکل زیر تشکیل شده اند و داده ها بر روی این بشقاب های مدور و در غالب سیلندر ها ذخیره می شوند. یک گروه از سیلندر ها یک اسلایس را شکل می دهند که از یکدیگر ایزوله و جدا هستند. اسلایس ها با یک آفست و سایز تعریف می شوند. آفست فاصله از سیلندر صفر. مدیر لازم است که یک سیلندر آغازین (نقطه آغازین) و یک سینلدر پایانی (نقطه پایانی) را تعریف کند.

  • هر اسلایس از دیسک یک سیستم فایل را میزبانی می کند.
  • یک سیستم فایل نمی تواند از چندین اسلایس باشد.
  • یک اسلایس نمی تواند بر روی چندین دیسک گسترده شود ولی چندین اسلایس سیستم فایل swap بر روی چندین دیسک مجاز است.

solaris_disks

 هر دیسک دارای دو فایل در دو دایرکتوری dev/dsk/ و dev/rdsk/ است. فایل های زیر دایرکتوری dev/dsk/ فایل های بلاکی یا Block Device و فایل های زیر دایرکتوری dev/rdsk/ فایل های کاراکتری یا Character Device ها یا Raw Device ها هستند. فایل های بلاکی برای دسترسی به سیستم فایل و مورد استفاده دستورهایی مانند mount و فایل های کاراکتری یرای ایجاد سیستم فایل و مورد استفاده دستورهایی مانند newfs است. فایل etc/vfstab/ که مخفف virtual file system table یه ازای هر اسلایس و نقطه اتصال آن یک خط وجود دارد. این فایل در زمان بوت سیستم خوانده می شود.